Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến mưa giông, dông lốc và sấm sét xuất hiện ngày càng bất thường, việc đầu tư vào các giải pháp an toàn, đặc biệt là hệ thống chống sét, không còn là lựa chọn phụ trợ mà đã trở thành yếu tố sống còn đối với nhà máy, kho xưởng và các công trình công nghiệp.
Nguồn: An Ninh Thủ Đô (Hình infographic minh họa - AI)
Sét đánh thủng bồn chứa, 2.000 tấn mật mía tràn ra ngoài
Chiều ngày 3/5/2026, trong lúc khu vực Nghệ An xuất hiện mưa lớn kèm dông lốc và sấm sét, một tia sét đã đánh trực tiếp vào bồn chứa mật mía tại nhà máy của Công ty cổ phần mía đường Sông Lam ở xã Nhân Hòa.
Cú sét có cường độ lớn khiến thành bồn chứa kim loại bị thủng, làm lượng mật mía bên trong tràn ra ngoài với tốc độ nhanh. Chỉ trong thời gian ngắn, dòng mật đặc lan rộng khắp khuôn viên nhà máy, gây khó khăn lớn cho công tác khoanh vùng, thu gom và xử lý.
Theo ước tính ban đầu, khoảng 2.000 tấn mật mía đã thoát ra ngoài, gây thiệt hại khoảng 7 đến 8 tỷ đồng. Dù sự cố không gây thiệt hại về người, nhưng hậu quả về tài sản, môi trường và an toàn sản xuất là rất đáng chú ý.
Vì sao sự cố này là lời cảnh báo cho các cơ sở công nghiệp?
Đối với các nhà máy, kho xưởng, bồn chứa và hệ thống thiết bị kim loại có quy mô lớn, sét đánh trực tiếp có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng. Chỉ một điểm bị phá hủy trên bồn chứa, đường ống hoặc hệ thống điện cũng có thể kéo theo thiệt hại dây chuyền.
Đặc biệt, các công trình công nghiệp thường tập trung nhiều yếu tố rủi ro như:
- Bồn chứa dung tích lớn
- Kết cấu kim loại cao, dễ thu hút sét
- Hệ thống điện, điều khiển, máy móc phức tạp
- Vật tư, nguyên liệu có giá trị lớn
- Hoạt động sản xuất liên tục, khó dừng đột ngột
Trong trường hợp tại Nghệ An, mật mía không phải hóa chất độc hại, nhưng với khối lượng lớn bị tràn ra ngoài, lớp mật đặc có thể gây trơn trượt, ảnh hưởng an toàn lao động, gây ô nhiễm nguồn nước nếu không được xử lý kịp thời và làm gián đoạn hoạt động sản xuất.
Chống sét không chỉ để bảo vệ công trình, mà còn bảo vệ hoạt động sản xuất
Nhiều doanh nghiệp thường chỉ quan tâm đến hệ thống chống sét khi xây dựng công trình ban đầu, nhưng lại chưa chú trọng đúng mức đến việc kiểm tra, bảo trì và đánh giá lại hiệu quả sau một thời gian vận hành.
Thực tế cho thấy, hệ thống chống sét muốn phát huy hiệu quả cần được thiết kế, thi công và kiểm tra đồng bộ, bao gồm:
Chống sét trực tiếp:
Giúp thu và dẫn dòng sét xuống đất an toàn, hạn chế nguy cơ sét đánh trực tiếp vào mái, bồn chứa, kết cấu thép hoặc thiết bị ngoài trời.
Hệ thống tiếp địa:
Đóng vai trò rất quan trọng trong việc tản dòng sét xuống đất. Nếu điện trở tiếp địa không đạt, hệ thống chống sét có thể không đảm bảo hiệu quả bảo vệ.
Chống sét lan truyền:
Bảo vệ thiết bị điện, tủ điều khiển, hệ thống camera, báo cháy, máy móc sản xuất và các thiết bị điện tử nhạy cảm khỏi xung sét lan truyền qua đường nguồn, đường tín hiệu.
Kiểm tra, bảo trì định kỳ:
Sau thời gian sử dụng, kim thu sét, dây dẫn sét, mối nối, cọc tiếp địa và thiết bị chống sét lan truyền có thể xuống cấp. Việc kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm rủi ro và xử lý kịp thời.
Doanh nghiệp cần làm gì để giảm thiểu rủi ro sét đánh?
Từ sự cố sét đánh thủng bồn chứa mật mía tại Nghệ An, các cơ sở sản xuất công nghiệp cần chủ động rà soát lại hệ thống an toàn của mình, đặc biệt trước mùa mưa bão.
Một số việc cần thực hiện ngay gồm:
- Kiểm tra hiện trạng hệ thống chống sét trực tiếp tại nhà máy, kho xưởng, bồn chứa, trạm bơm, trạm điện.
- Đo kiểm điện trở tiếp địa để đánh giá khả năng tản sét.
- Lắp đặt hoặc kiểm tra thiết bị chống sét lan truyền cho hệ thống điện và tín hiệu.
- Xây dựng phương án ứng phó khi xảy ra giông sét, cháy nổ, tràn đổ nguyên liệu.
- Huấn luyện người lao động về quy trình xử lý sự cố trong điều kiện thời tiết nguy hiểm.
- Bố trí khu vực chứa, bồn chứa và hệ thống thoát tràn phù hợp để hạn chế thiệt hại khi có sự cố.
